Với phần lớn diện tích nằm thấp, đây là rủi ro dài hạn nghiêm trọng nhất mà hòn đảo phải đối mặt.
Vì sao rủi ro lớn
Một phần đáng kể lãnh thổ nằm ở độ cao rất thấp so với mực nước biển, gồm cả nhiều khu vực đông dân và hạ tầng quan trọng.
Với một quốc đảo, không có chỗ nào để rút lui vào bên trong, nên thích ứng là lựa chọn duy nhất.
Những khu vực dễ tổn thương nhất
Các khu lấn biển ở bờ đông và bờ nam, khu vực cảng, sân bay và các vùng ven biển thấp ở phía tây bắc.
Nhiều trong số đó lại là nơi đặt hạ tầng quan trọng nhất, nên rủi ro không chỉ là mất đất mà là mất chức năng.
Hai mối đe doạ cùng lúc
Mực nước biển dâng từ từ là một chuyện; bão và triều cường chồng lên nền nước đã cao hơn là chuyện nguy hiểm hơn nhiều.
Mưa cực đoan từ bên trong đổ ra biển khi triều đang cao cũng là kịch bản đáng lo, vì nước không thoát được ra.
Các kịch bản được tính tới
Quy hoạch không dựa vào một con số duy nhất mà tính theo nhiều kịch bản nước dâng khác nhau tới cuối thế kỷ.
Cách tiếp cận này cho phép xây dần theo từng giai đoạn thay vì phải chọn một phương án lớn ngay từ đầu khi khoa học còn chưa chắc chắn.
Đo và theo dõi
Có hệ thống quan trắc mực nước, sóng và lún nền chạy liên tục quanh đảo.
Dữ liệu này là cơ sở cho mọi quyết định về cao độ và về thứ tự ưu tiên bảo vệ, thay vì dựa vào ước lượng chung.
Nâng cao độ nền công trình mới
Các quy định về cao độ tối thiểu cho công trình mới ven biển đã được nâng lên, áp dụng cho cả nhà ở lẫn hạ tầng.
Đây là biện pháp rẻ nhất vì nó chỉ cần thay đổi tiêu chuẩn thiết kế thay vì xây thêm công trình bảo vệ.
Kè và đê biển
Phần lớn đường bờ đã là kè nhân tạo, và việc nâng cấp chúng cho các kịch bản nước dâng đang được nghiên cứu.
Có các phương án đang được cân nhắc cho những đoạn bờ dễ tổn thương nhất, gồm cả việc tạo thêm đất kết hợp với chức năng bảo vệ.
Giải pháp dựa vào tự nhiên
Rừng ngập mặn và bãi triều hấp thụ sóng tốt hơn nhiều so với tường bê tông, và chúng tự phục hồi.
Các dự án phục hồi rừng ngập mặn ở một số đoạn bờ là cách kết hợp bảo vệ với phục hồi sinh thái đã mất.
Cửa chắn ở cửa sông
Có công trình chắn ở nơi sông đổ ra biển, vừa ngăn nước mặn xâm nhập vừa biến vùng cửa sông thành hồ chứa nước ngọt.
Khi triều cao và mưa lớn xảy ra cùng lúc, hệ thống bơm sẽ đẩy nước ra biển thay vì chờ nước tự thoát.
Hệ thống thoát nước bên trong
Bảo vệ bờ không đủ nếu nước mưa bên trong không thoát ra được, nên hai hệ thống phải được tính cùng nhau.
Có các công trình điều tiết và trạm bơm, cùng việc mở rộng các kênh thoát nước lớn xuyên qua đô thị.
Học từ các nước khác
Các nước có kinh nghiệm lâu đời về chống ngập và giữ bờ là đối tác kỹ thuật thường xuyên trong lĩnh vực này.
Nhưng giải pháp phải điều chỉnh cho điều kiện nhiệt đới, cho lượng mưa cực đoan và cho một hòn đảo không có hậu phương để lùi.
Kế hoạch tính bằng thế kỷ
Các phương án bảo vệ bờ được lập cho khung thời gian rất dài, với nguồn lực dành riêng cho mục đích này.
Đây là dạng đầu tư mà lợi ích chỉ hiện ra sau nhiều thập niên, và việc bắt đầu sớm chính là điểm mấu chốt.
Chi phí và ai trả
Việc bảo vệ bờ cho cả hòn đảo là khoản đầu tư rất lớn trải qua nhiều thập niên.
Có quỹ riêng được lập cho mục đích này, và việc tách nguồn lực ra từ sớm là cách bảo đảm công việc không bị gián đoạn theo chu kỳ ngân sách.
Vì sao chuyện này là của tất cả
Mọi khu dân cư ven biển, mọi tuyến hạ tầng và cả ngành cảng biển đều nằm trong phạm vi ảnh hưởng.
Với một hòn đảo, biển vừa là nguồn sống vừa là mối đe doạ, và cân bằng giữa hai vế đó là việc của nhiều thế hệ.
Hỏi đáp
Vì sao rủi ro lớn tới vậy?
Vì phần lớn lãnh thổ nằm rất thấp và không có chỗ nào để rút lui vào bên trong.
Khu vực nào dễ tổn thương nhất?
Các khu lấn biển ở bờ đông và nam, khu vực cảng, sân bay và vùng ven biển thấp phía tây bắc.
Có giải pháp tự nhiên không?
Có, phục hồi rừng ngập mặn và bãi triều hấp thụ sóng tốt và tự phục hồi.
Kế hoạch dài tới đâu?
Được lập cho khung thời gian rất dài, với nguồn lực dành riêng cho mục đích này.
