Rừng nguyên sinh còn sót lại giữa thành phố

Một mảnh rừng mưa chưa từng bị đốn nằm cách trung tâm tài chính chưa tới mười cây số.

Từ rừng phủ kín tới vài mảnh nhỏ

Trước khi bị khai phá làm đồn điền, gần như toàn bộ hòn đảo được phủ bởi rừng mưa nhiệt đới đất thấp.

Chỉ trong vài thập niên của thế kỷ mười chín, phần lớn diện tích đó biến mất để trồng hồ tiêu, gia vị và cao su.

Phần còn lại nhỏ tới đâu

Rừng nguyên sinh còn lại chỉ chiếm một phần rất nhỏ diện tích đảo, tập trung ở vùng lõi đồi và quanh các hồ chứa.

Nó tồn tại được chính nhờ nằm trong lưu vực thu nước, nơi việc phát triển bị cấm vì lý do nguồn nước chứ không phải vì lý do sinh thái.

Cấu trúc nhiều tầng

Rừng mưa có cấu trúc tầng rõ rệt: tầng vượt tán, tầng tán chính, tầng dưới tán và tầng thảm.

Cây cao nhất vươn lên trên mái tán chung, và chúng là nơi trú của một nhóm loài hoàn toàn khác với mặt đất.

Rễ bạnh và đất nghèo

Đất rừng nhiệt đới thường nghèo dinh dưỡng vì mưa rửa trôi liên tục, nên rễ cây phân bố nông và trải rộng.

Rễ bạnh dạng tấm ở gốc cây lớn là cách chống đổ khi rễ không thể cắm sâu.

Dinh dưỡng nằm trên mặt đất

Phần lớn dinh dưỡng của cả hệ nằm trong sinh khối sống chứ không nằm trong đất.

Lá rụng bị phân huỷ rất nhanh nhờ nấm và mối, rồi được rễ hút lại gần như ngay lập tức, tạo một vòng khép kín rất chặt.

Cây khổng lồ và cây bóp cổ

Một số cây họ dầu vươn tới độ cao rất lớn, và chúng ra hoa đồng loạt theo chu kỳ nhiều năm chứ không hằng năm.

Cây đa bóp cổ bắt đầu từ một hạt nảy mầm trên cành cây khác, thả rễ xuống đất rồi dần bao kín cây chủ.

Động vật trong rừng

Sóc bay, cầy, tê tê và nhiều loài chim rừng vẫn sống trong mảnh rừng này dù nó bị bao quanh bởi đô thị.

Phần lớn hoạt động về đêm hoặc ở trên cao, nên người đi bộ ban ngày hiếm khi thấy chúng.

Khỉ đuôi dài là loài dễ gặp nhất, và chính vì dễ gặp mà chúng trở thành trung tâm của các vấn đề xung đột giữa người và động vật hoang dã.

Nước trong rừng

Các suối nhỏ chảy trong rừng có nước trong và hơi chua do chất hữu cơ từ lá rụng.

Chúng nuôi một nhóm cá, tôm và côn trùng thuỷ sinh chỉ sống được trong điều kiện đó, và chúng biến mất rất nhanh khi rừng quanh suối bị chặt.

Tác động của mảnh vụn

Khi rừng bị chia thành các mảnh nhỏ, phần rìa chịu nắng và gió nhiều hơn nên vi khí hậu thay đổi hẳn.

Nhiều loài chỉ sống được ở lõi rừng, nên một mảnh nhỏ có thể mất chúng dù cây vẫn còn nguyên.

Cầu nối sinh thái

Để giảm tác động chia cắt, có những cầu vượt trồng cây bắc qua đường cao tốc nối hai mảnh rừng.

Camera đặt trên các cầu này ghi nhận nhiều loài thú thật sự dùng chúng để di chuyển, và đó là bằng chứng thuyết phục cho hướng đi này.

Nghiên cứu vẫn tìm ra loài mới

Dù diện tích nhỏ và được khảo sát kỹ, các nhà nghiên cứu vẫn định kỳ ghi nhận loài chưa từng được mô tả.

Phần lớn là côn trùng, nhện và nấm — nhóm mà phần lớn đa dạng sinh học thật sự nằm trong đó.

Đi bộ trong rừng cần biết gì

Đường mòn được đánh dấu rõ và không nên rời khỏi lối, cả vì an toàn lẫn vì lớp thảm rừng rất dễ tổn thương.

Nên đi sáng sớm, mang nước, và tránh cho khỉ ăn — đó là nguyên nhân trực tiếp của phần lớn vụ khỉ giật đồ.

Ra hoa đồng loạt

Nhiều cây họ dầu không ra hoa hằng năm mà chờ nhiều năm rồi cả vùng cùng ra hoa một lúc.

Cách này làm ngợp những loài ăn hạt: chúng không thể ăn hết trong một đợt bùng nổ, nên đủ hạt sống sót để nảy mầm.

Loài ngoại lai xâm lấn

Một số cây và dây leo du nhập mọc nhanh hơn cây bản địa và che ánh sáng ở rìa rừng.

Công việc dọn chúng phải làm bằng tay và lặp lại, vì cắt một lần thì chúng mọc lại trong vài tháng.

Vì sao mảnh rừng này quan trọng

Nó là hệ tham chiếu: muốn biết một khu rừng phục hồi đã đi được bao xa thì phải có bản gốc để so.

Nó cũng là kho hạt giống và kho loài cho những nỗ lực trồng lại ở nơi khác trên đảo.

Hỏi đáp